صور الصفحة
PDF
النشر الإلكتروني

124 hundred weight, or 17 maunds. This stone lies detached from some part of the building (from whence I cannot say) and rests inside one of the temples before mentioned. I must return to state a peculiarity I met with in this Barao. His two left legs were both placed foremost ; perhaps this was intended to add to his strength or durability, by giving him what they might have considered greater base; but I should doubt whether the base would not have diminished instead of increased by this arrangement. In the other specimens, I think the legs of none were advanced, but as if the animal were standing still. A large tank exists within fifty yards of this Hog, but there was not much water in it at the time I was there. A great deal of jungle surrounds these ruins. Near the water entrance to one temple I found a lion or two (stone ones, not living animals) ; one of whom seemed to be seizing a wrestler by the left arm, with one paw up and mouth open ready to destroy him. Was this Narsing, again, and Heran kussup ?(4) I had a desperate hunt here (not after a hare) but after my pencil, with which I intended to have “knocked off” the last named figure, but I was obliged to “knock of," altogether (as the sailors say) or leave work, because I could not find it. After sending two or three men to two or three places to hunt for it, I was obliged to depart without making the intended drawing, and after I had progressed about a mile from the place, when it was too late to return, lo, and behold, I found the pencil upon my palanquin drawer. I soon after got to Rajnuggur, but before finally taking leave of the seven temples, I shall state my opinion, that they are most probably the finest aggregate number of temples congre. gated in one place to be met with in all India, and all are within a stone's throw of one another.

Ha fuate 11 विधुप विकट वटानामजायमानाय वीजभूताय । मुद्दान्तनमः पालनविलयकृते निष्क्रियायापि ॥९॥ तूर्ण घूर्णति यत्र गोत्रशिखरिश्टङ्ग समूहस्रसन् प्राच्यौषीनतमूर्तिरार्त्तविरुतं कुर्वन् कुकुङ्कुम्भिना । सप्तांभोध्यवधि प्रधूतवसुधावन्धःकवन्धीकृतः स्ताम्भाद्रिः क्षयकाण्डताण्डवविधिः शैवः शिवायास्तुवः ॥२॥

4. HIRANYA KASIPC, Gold-clad, or Daitya or Titan; for whose destruction Vishnu took the form of the man-lion.

Z

कस्त्वं दारि दिगम्वरः कृपणकः कस्मादकस्मादहो

वामे शूलधरो धिगायुधविधिं वास्त्वदह ननु । मां जानीहि महेश्वरं स्फुटमिदं वखेप्यभावे स्थितिः

प्रेयस्याः परिहासतो विहसितः शम्भुः शिवायास्तुवः ॥३॥ पशुपतिवदनछद्मनि कृतवसतिः पद्मसद्मनि सदा या । जयति विलक्षणरूपा मुक्तामा भारती चेयं ॥४॥ गिरिशशिरसि यच्छन् हस्तमिन्दोः कलायां

मृदुकमलमृणालायांशगृध्रुः शिशुत्वे । जयतिविधुतमू नाल नीलाम्बुजेन

स्मितकुपितमृडानीताडितो नागवत्सः ॥५॥ कल्पादौ किल केवलं खमखिलं ध्वान्तावनई ध्रुवं

शून्यं वीक्ष्य सिसृक्षतो जगदभूइड्वादमुद्रोनिलः। तत्राभूदनलोनलाज्जलमभूद्दीजादमोघाउजला

उज्वालामालि हिरण्मयं महदभूदण्डं विभोर्बणः ॥६॥ तदण्डभाण्डखएडाभ्यां सप्तवं विदधे धिया। ब्रह्मा ब्रह्मनिधीन् पुत्रान् मरीचिप्रमुखान् मुनोन् ॥७॥ मध्ये तेषां प्रहततमसा मानसानां मुनीनां

श्रीमानत्रिः प्रथितमहिमा नेत्रपात्रैः प्रसूतं ॥ यस्य ज्योतिःपटलजटिलं मण्डलं वड्वमिन्दो

श्चान्द्रात्रेयः समजनि मुनिस्तस्य पुत्रः पवित्रः ॥८॥ द्वरापास्तसमस्तसंशयविपर्यासप्रकामोज्ज्वल 'क्रान्तालोकविलोकिताखिलजगत् स्वर्गापवर्गस्थितेः । सर्वज्ञप्रतिमस्य तस्य कृतिनः कान्तस्य पुण्यात्मनः पारंगन्तुमतस्तदीयमहसः कोवा महिम्नां क्षमः ॥६॥

नीरन्ध्रो नितरां निसर्गसरलः सारोत्तमोभ्युनतो

निर्यन्थिः प्रथुलायभागशुभगः पर्वस्वखर्वस्थितिः । आमूलं फलितोथ सेवितविपत्क्रूरारिदावाग्निना

न बानि गमितस्ततः समभवदाय्वर्यमात्यद्भुतः ॥१०॥

आचन्द्रं चन्द्रात्रेयवंशजाः क्षितिभुजः क्षितिमाद्योतते ॥११॥

ये पूर्वे नृपविष्ठितक्षितितलाः संक्रान्तधर्मप्रियाः

प्राणप्रार्थनयाण्यखिन्नमनसः पर्याप्तसत्यव्रताः। निःमिन्दुरितदुर्बिनोत वलवत् सामन्तसीमन्तिनी सीमन्ताः पृथिवीभुजो विजयिनस्तेम्योखिलेभ्यो नमः ॥१२॥

कालेनेह महावंशे प्रशंसाप्रांशुरंशुमान् । मुक्तामणिरिव श्रीमान्ननुकोभून्महीपतिः ॥१३॥

तेन विक्रमवलेन धन्विना कामता युधिवधाय विद्विषाम् । धुन्वता धनुरधिज्यमर्जुनं स्मारितादिवि विमानगामिनः ॥१४॥

तस्मादुदारकीर्तिरजनि जनानन्दसुन्दरः श्रीमान् । तनयो विनयविधाने वाक्पतिरिव वाग्यतिक्षितिपः ॥१५॥

विद्यावदातसदयेन कविप्रजानामातङ्कशङ्खमकलङ्कितविक्रमेण । तेनापनीय श्यनिर्मललोचनेन सङ्कोचिताः पृथुककुन्दुकथार्थ कन्थाः ॥१६॥

तस्य मातिलकस्य लोकतिलकः पृथ्विीपतेर्भूपतिः

स श्रीमान् विजयो जयाय कुशली जज्ञे तज्ञः सुतः । यस्योदात्तमतेः प्रसूतिसमये धया महिम्नां निधेः सानन्दं सुरसुन्दरीभिरवनौ क्षिप्ताः सलाजाः खजः ॥१॥

[graphic]
[ocr errors]

किन्नरीभिरधिकं धरासखीराकलय्य विजयस्य भूभुजः ।
काकलीकलमगीयत स्फुरत् प्रोच्चमुल्लुलकमुज्ज्वलं यशः ॥१८॥
विनयनतसुमित्रापत्यसम्वाहिताहिः

प्रवरहरितभूमिः कान्तपर्यन्तभूमिः ।
सुहृदुपकृतिदक्षो दक्षिणाशां जिगीषुः

पुनरवितथयोधे धन्वते (5) तूर्यमर्य्यः ॥१६॥
तस्मानृपतिसमुद्रादुदपादि नरेन्द्रचन्द्रमाः ।
स्पृहणीयः श्रीवाहिलनामा विहततमा वन्दिवाग्ध्युदयः ॥२०॥
प्रसन्ने तत्र भूपाले प्रसरच्चित्रभानवः ।
प्राभवन्नमितावासाः सरोषे विषदालयाः ॥२१॥
कीशपानमसिधारयोषितं प्रान्वभून्न जनरत्नसम्पदा ।
पक्षपातमिषुषु स्वभूपुरे प्रापुरस्य न सुहृत् सभासदः ॥२२॥
तस्मात्तीव्रप्रतापोज्ज्वलनकवलितोत्तानभूपालतूलात्

संपश्छीत[माणामनणुगुणगणालङ्कृतेः कीर्तिहर्तुः ।
सश्रीहर्षारिहर्षज्वरहरणमणिः क्षीणनिःशेषदोषः

सन्तोषाय प्रजानामजनि निजभुजाक्रान्तविधान्तकीर्तिः ॥२३॥ यं दृष्ट्वैव कृपाणपाणिमकृतन्यापातभावं युधे

क्रोधाक्रान्तविलोचनोत्पलदलभूभङ्गसीमाननं ।
उत्साहोदयार्दतः (6) करतलादाधोमुखाः कीर्तयो

दिग्भ्यः साध्वसवेपमानवपुषस्तस्थुः परेषां क्रमात् ॥२४॥
तेनाच्युतेन भीमेन वाणेन कृतवर्मणा।
समुद्रपरिखा पृथ्वी पुरी शूरेण रक्षिता ॥२५॥

[ocr errors][ocr errors]

2

5. Sic in Orig. : but it seems an error of the engraver.

6. Sic in Orig. There appears an error of the engraver, the words utsdhohadayárdratah give no intelligible sense, and are omitted in the translation.

अपक्षधारिविचक्षणक्रमः सदैव दोषाकरसङ्गभगुरः । विनिष्कृतक्रूरभुजङ्गभङ्गुरस्तिरस्करोति स्म सतूर्णमर्णवं ॥२६॥ हस्तापास्तप्रवरतुरगैईरमुक्तासपत्नै

ईरारातेः सपदि शिरसा शासनं धारयभिः । तस्य दारि द्विरदमदनिःस्यन्दपङ्कासितायां

सेवाहेतोः प्रणतिपरमैराशितं भूमिपालैः ॥२७॥ चन्द्रोज्ज्वलगुण वर्चामहाची हृदयङ्गमा । हारावलीव तस्यासीत् कंकुतेति प्रियोत्तरा ॥२८॥ वर्णः स्वर्णरुचिर्विलोचनयुगं नीलं सचन्द्रोत्पलं

पाणिः शोणमणिर्युतिः सचरणा दन्तच्छदोविद्रुमः । सद्यःशुक्तिविमुक्तमौक्तिकतलखच्छन्तु चेतोयतः

खीरनं भुवनैकभूषणमभूत् तत्सङ्गमे कामिनी ॥२९॥ तस्यास्तस्य स्मरणविहिताघौघविध्वंसनायाः

सत्तीर्थायाखिदशसरितः सन्ततेः पुण्यकीर्तेः । धाधारः पितरि सुतरां साधुरिड्वप्रभावो

भीष्मोपेन्द्रनमकृतिसतः श्रीयशोधर्मदेवः ॥३०॥ तस्य विप्रचरणप्रणाम रञ्जितं शिरसि सुश्वितं रजः । अण्यकालपलिताकृतिं दधत् सन्दधावधिककामनीयकं ॥३१॥ एकस्मै याचमानाय दिजाय पलदः शिविः । यावदर्थिजनं प्रादात् कोटिकोटिमसौनृपः ॥३२॥ रत्नं भूमिलितालिकेन सदसि न्यस्तं सचेतायितं

गन्तुं पत्रपुरःसरेण चरणैः स्थानं प्रभाविस्मितं । वक्तुं जीवजयादिशो नतिचयं कर्तुं विनीताकृति स्तस्मिवाजनि राजकेन जयिनि त्रासादिदं लक्षितं ॥३३॥

« السابقةمتابعة »