صور الصفحة
PDF
النشر الإلكتروني
[ocr errors]

[MARCH, ,

172 Inscribed Slab found near Chhatarpur.
नित्योदितेन्दुभुजगाधिपधाम नित्य

मानन्दिकुन्दकुसमं गगनाङ्गणं वा ।
तेनाद्य तद्दयमिदं यशसाभ्यधायि

संयापितं सितसुधाधवलं चरित्रं ॥३४॥

सप्तसप्तिमहिमतुल्यः सप्ताकूपारपारदृश्वापि ।
न पुनरिहतस्य नृपतेर्गुणसागरपारगः कश्चित् ॥३५॥

गांधारी भजता प्रहृष्टशकुनिस्वानप्रियां प्रेयसी

भीष्मद्रोणनरास्यकर्णमुखदोप्याकर्ण्य संमूर्छता ।
तवर्मप्रभवावबोधितवता प्राण्यापि वंशक्षयं
नप्राप्ता धृतराष्ट्रता समुदयोविद्देविणेत्यद्भुतं ॥३६॥

कस्मात् षष्टिसहखसूरिभिरसून् युत्सृज्य खातः कृत

स्तत्पीचप्रमुखैः पुनम्मिभिरामबम्भोभिरापूरितः । वृत्तान्तं सगरस्य सागरविधावाकर्ण्यतूर्ण मुधा स्पर्धावानधिकं व्यधत्त जलधेल्लत्तडागार्णवं ॥३०॥

वेश्मेदं शारदेन्दु द्युतिसुरभिखुरक्षुण्णभग्नाक्षपादं

पृक्तंचक्षुष्यमुष्मादपथयति रथं सारथिः सप्तसप्तेः । यत्कुम्भः शातकुम्भस्तुहिनगिरिशिरश्छुविविम्बार्कतर्क कुर्वन्नास्ते समग्ता मुदमसुररिपोर्वेश्मवैकुण्ठमूर्तेः ॥३८॥

महावंशसमुत्पन्ना प्रसन्नावनितावनौ ।
नर्मदेवाभवद्देवी पुण्या तस्य महीपतेः ॥३६॥

सदानसूया विहितागसेप्यसावरुन्धती जीवितमण्युपासिता। बभौ मदान्धं क्षमयन्त्यनिन्दिता मदालसाभून्नपुनः कथंचन ॥४०॥

सा देवी नरदेवाइवाधिपतेः सचीव सच्चरित्रं । तस्मादसूत पूतं जयंतमिव वङ्गमङ्गभुवं ॥४९॥

यशोदानन्दतां चक्रे पुतनामारणक्रियां ।
जातो वृष्णिकुले कंसरिपोश्छेत्ता नरोत्तमः ॥४२॥

तस्मादवाधितक्रोधानृसिंहानखलाविनः । हिरण्यकशिपुप्राणवाणं चक्रे न केनचित् ॥४३॥

देवाकर्णय कोशलेश्वरमितस्तूर्णं समाकर्ण्यता

मादेशः क्रथनाथ सिंहलपते नत्वा वहिः स्थीयतां । त्वं विज्ञापय कुन्तलेन्द्रवदने दत्त्वोत्तरीयाञ्चलं नमस्थानगतस्य वेत्रिभिरिति त्यक्तुं समुक्तं वचः ॥४४॥

का त्वं काशीनृपतिवनिता कात्वमन्धाद्रिपत्नी

कात्वं राढापरिवृढवधूः का त्वमङ्गेन्द्रपत्नी। इत्यालापाः समरजयिनो यस्य वैरिप्रियाणां कारागारे सजलनयनेन्दीवराणां बभूवुः ॥४५॥

का त्वं कस्य किमर्थमत्रभवती प्राप्ता शशाङ्कोज्ज्वला

स्फूर्जत् कीर्तिरहं बुधैकसुहृदः श्रीवङ्ग पृथवीपतेः । धान्ता विश्वमशेषमागतवती स्फारीभवत् कौतुका लोकालोकमहामहीशिखरस्थायिश्रियं वीक्षितु ॥४६॥

मरकतमयं स्वङ्गं लिङ्गं यदर्चितमैश्वरं
विदशपतिना तस्मालन्धं प्रसाध्य किरीटिना।
नदवनितलं तेनानीतं युधिष्ठिरपूजितं
जयति जगति श्रीवङ्गेन प्रणम्य निवेशितं ॥४॥

[graphic]

वेश्मन्यश्ममयस्तेन भूपालेन प्रतिष्ठितः । द्वितीयो द्योतते देवः केशपाशहरो हरः ॥४८॥

तेनायं शरदभशुम्वशिखरः श्रीवङ्गपृथ्वीभुजा

प्रासादखिदशप्रभोर्भगवतः शम्भोः समुत्तम्भितः । यस्याबंकषकालधौतकलसमान्तस्खलत्स्पन्दतो

मेरोः शृङ्गमतुङ्गमेव तनुते चित्रायमाोरुणः ॥४८॥ तस्याबंकषङ्गशिल्पे शरीरिषु कुतः समावेशः । खयमेव विश्वकर्मा तोरणरचनामिमां चक्रे ॥५॥ जयति विकटवटोयंहाटककोटीरनेन तुलयित्वा । स्वतुलित तुलापुरुषाः शतशोविश्राणितास्तेन ॥५१॥ सवातिरतारताः षरहिते संशुवबंशोद्भवाः

पारन्धाध्वरधूम धूम्बयपुषोप्येकान्ततोनिर्मलाः । सप्तैतेधनधान्य वित्तवसुधादानेन समानिताः

सौधेषु स्फटिकाद्रिकूटनिकटे पारोपिता ब्राह्मणाः ॥५२॥ इयंसुब्रह्मकल्पेषु यवैकं प्रतिवासिषु । दक्षिणेन तुषाराद्रिं कल्पग्रामो परोभवत् ॥५३॥ रक्षित्वा क्षितिमम्वुराशिरसना मेतामनन्यायति

जीवित्वा शरदां शतं सनवकं श्रीवङ्गपृथ्वीपतिः । रुद्रं मुद्रितलोचनः स्वहृदये न्यायाज्जपन् जान्हवी

कालिन्द्योः सलिले कलेवरपरित्यागादगानिवृतिं ॥५४॥ धर्माधिकारमनुशासति शाखतोत्र

मित्रे सतां स्फुरितधामनि धर्मबुड्वौ । धीमद्यशोन्धरपुरोधसि वेदगीते सिड्विं जगाम जगतीपतिकीर्तिरेषा ॥५५॥

स्वाक्षारिकप्रवरसावरवंशजन्मा

श्रीनन्दनः कविरभूत् कविचक्रवर्ती । तस्यात्मजः समजनि श्रुतपारदृश्वा श्रीमांस्तपोधिकवलो वलभद्रनामा ॥५६॥

[ocr errors]

सूनुः सूनुतगीगिरीन्द्रगरिमा भद्रस्य तस्याभवत्
भूपाल विवन्दिताङ्घिरनघः साहित्यरत्नाकरः ।
श्रीरामो रमणीयसूक्तिरचनाचातुर्यधुर्यः कृती
तेनेयं विहिता प्रशस्तिरतुला तत्रालये सूचिता ॥७॥

न संकीर्णवर्णः क्वचिदिह न सापत्न्यकलुषाः

स्थिताः कायस्थेन प्रथितकुलशीलोज्ज्वलधिया । पशंपालेनायं विहितपदविद्येन लिखितः प्रशस्तेविन्यासः

कृतयुगसमाचारसदृशः ॥५८॥ विज्ञान विश्वकची धमाचारेण सूत्रधारेण । क्षिच्छाभिधेन विदधे प्रासादः प्रमथनाथस्य ॥५६॥

यावत् पृथ्वी सपृथ्वीधरनगरवनोदन्तमुद्रासमुद्र विवाजिष्णुरूग्णद्युतिरयममृतस्यन्दनः शीतरश्मिः । यावद्याण्डमाण्डस्थितिरियमथवा व्याप्तता स्थाणवीयः प्रासादस्तावदेष बजतु नरपतेर्दत्तकैलासहासः ॥६॥

लिपिज्ञानविधिज्ञेन प्राज्ञेन गुणशालिना। सिंहनेयं समुत्कीर्णा सद्दारूपशालिनी ॥६॥

संवत् १०१६॥

श्रीपृथ्वीपतिराजश्रीवङ्गदेवराज्ये श्रीमरकतेश्वरस्य

प्रशस्तिःसिवा

Aa

[graphic]

उद्यतोच्चमहोभृतोमसृणिता मत्तदिपतापदैर्खेताः । सङ्गरसङ्गभङ्गुररिपुपुत्रप्रियाश्रूत्करैः ॥६२॥ दिग्दन्ती जयवर्मदेवनृपतिः कीर्णाक्षरैालिख

तेनालेखि पुनः प्रशस्तिरमलैरेषाक्षरैः क्ष्माभुजा । विद्दनिर्जयपालहस्तकरणोमून्यादराइदितो

गौडः सोलिखदक्षराणि ककुदाकाराणि वंशाङ्कुरः ॥६३॥ कायस्थो जयवर्मदेवनृपतेर्व शस्य दीप्यतकला साहित्यांबुधितः समुद्गततमोरुन्धननिन्द्यद्युतिः । संवत् ११७३

वैशाख सुदी ३ शुके

Translated by J. C. C. SUTHERLAND. .

SALUTATION TO Siva. 1. With internal joy be there reverence, to the unborn God, the cause of those vast holy fig trees, which approach the moon : who himself devoid of action, is the preserver and destroyer.

2. For your welfare (saiva) be the mystic dance of the god, which occurs at periods of annihilation; in which rapidly whirl the summits of all the crested mountains, and in which, that mount (affixing as it were the earth shaken to the seventh sea), becoming like a headless but yet panting corse, falls a prostrate image,-trembling and whining by the voices of its elephants.

3. “ Who art thou on the threshold, naked and abject? How "unreasonably dost thou bear a trident in thy left hand. Fie on this “warlike shew. Truly those peacock's feathers become thee !" Thus gibed by his beloved, the god with a smile replies, “ Know me to be MAHESVARA." “ It is clear indeed, (she adds) and the confirmation is in your want of clothes." May that god SAMBHU be for your welfare.

4. This beautiful BHA'RATI(7) too excels, resplendent as pearl; she who ever dwells in her lotus abode on the face of Pasu-PATI.(8)

7. Sarasvati-eloquence personified. 8. Name of SIVA as lord of the animate world,

« السابقةمتابعة »